بانك اطلاعات عناوين پايان نامه و پژوهش معرفي پايگاه هاي اطلاعات علمي بخش خدمات وب و seo بخش دانلود رايگان بخش دانلود پروپوزال بخش معرفي دانشگاههاي خارجي و شرايط تحصيل و بورس آنها

این ایمیل آدرس توسط سیستم ضد اسپم محافظت شده است. شما میباید جاوا اسکریپت خود را فعال نمایید

iranresearches-telegram

فروشگاه ایران پژوهان 

آموزش های نگارش دانشگاهی و پژوهش دانشگاهی - به زبان فارسی

بر روی موضوع مورد نظر خود کلیک کنید

LaTeX لاتک (LaTex) تحت وب تدوین پایان نامه
EndNote مندلی Mendeley شیوه ارائه علمی
نگارش یافته توسط مدير محتواي ايران پژوهان مجموعه: علمي و پژوهشي
تعداد بازدید: 6754
چاپ

مشاهده یکی از روش­های مؤثر و کارآمد در تحقیقات موردی است. اطلاعاتی را که محقق از طریق روش مشاهده می­تواند کسب کند، کمتر می­توان از طریق روش­های دیگر به دست آورد؛ زیرا مشاهده به محقق اجازه می­دهد که مستقیماً پدیدۀ مورد مطالعه را ببیند و واقعیت را به صورت مستقیم یا بی­واسطه درک کند.

مشاهده نه تنها خود به طور مستقل می­تواند یک منبع قوی و شیوه­ای مناسب برای گردآوری اطلاعات به ویژه در تحقیقات آزمایشگاهی باشد، بلکه به عنوان یک روش تکمیلی در کنار سایر روش­های گردآوری اطلاعات نیز مورد استفاده قرار می­گیرد.

در برخی از تحقیقات محقق ناگزیر است برای بررسی نتایج تحقیقاتی که مبتنی بر سایر روش­های گردآوری اطلاعات باشد نیز از روش مشاهده استفاده کند؛ به عبارت دیگر، برای اطمینان از صحت نتایج تحقیق یا داده­های گردآوری شده از طریق سایر روش­ها، محقق باید به میدان آمده پدیدۀ مورد مطالعه را از نزدیک مشاهده نماید تا برای داده­های گردآوری شده، تأییدیه بگیرد.

 

انواع روش­های مشاهده

1- طرح­های مشاهدۀ کنترل نشده. در این روش محقق ناظر بر وقایع و رخدادهاست و آنهایی را که به هدف تحقیق نزدیک است، ثبت و ضبط می­نماید. اجرای این روش به دو صورت ساخت­نیافته و
ساخت­یافته انجام می­گیرد.

2- طرح مشاهدۀ کنترل شده. امر مشاهده در تمامی مراحل، از قبیل شروع، زمان انجام کار، مشاهده­شونده و محیط مشاهده، کنترل و از قبل برنامه­ریزی شده است.

3- طرح مشاهدۀ مشارکتی. در این روش محقق یا مشاهده­گر خود در محیط مشاهده جذب می­شود؛ یعنی به عنوان عضوی از اعضای آن درمی­آید. چنین مشاهده­ای را می­توان مشاهده از درون جامعه نام نهاد.

4- طرح مشاهدۀ غیرمشارکتی. این روش چندان عمیق و اساسی نیست؛ زیرا محقق، زیرا محقق جامعه مورد مطالعه را از بیرونو از کنار مطالعه می­کند و اطلاعات او سطحی است و نمی­تواند از این طریق به اعماق جامعه راه یابد.

5- طرح مشاهدۀ فردی. مشاهده­ای است که به وسیله یک نفر، خواه محقق باشد یا فرد مشاهده­گر دیگری، انجام می­شود. اطلاعات کسب شده بر پایۀ ادراکات یک نفر استوار است که احتمال دارد دچار خطا و اشتباه نیز بشود.

6- طرح مشاهدۀ گروهی. مشاهده­ای است که به کمک بیش از یک نفر انجام می­پذیرد؛ یعنی اینکه پدیدۀ مورد مطالعه به طور همزمان در معرض دید مستقیم بیش از یک نفر قرار دارد و پس از پایان مشاهده با
هم­فکری یکدیگر نتیجۀ مشترک را در کارت، ثبت نمایند.

7- طرح مشاهدۀ علنی. در این روش محقق یا ناظر به صورت رسمی و آشکار در محیط مشاهده مستقر می­شود و پدیده یا موضوع مورد مطالعه را زیر نظر می­گیرد. البته ممکن است مشاهده­شوندگان وضعیت خود را تغییر داده و حالت غیرعادی و غیرطبیعی به خود بگیرند، که در این صورت محقق نمی­تواند واقعیت­ها را کشف کند.

8- طرح مشاهدۀ غیرعلنی. در این روش محقق یا مشاهده­گر به صورت علنی در محیط ظاهر نمی­شود، بلکه به صورت غیررسمی در محیط حضور پیدا می­کند و محیط را زیر نظر می­گیرد.

محاسن روش مشاهده

  1. با توجه به حضور محقق یا مشاهده­گر در محیط و برقراری ارتباط مستقیم شنوایی و بینایی، اطلاعات واقعی و دقیقی به دست محقق می­رسد و از این حیث بهترین روش در بین سایر روش­های گردآوری اطلاعات است.
  2. حجم اطلاعات وسیع­تری از محیط و فرد یا افراد مورد مشاهده به دست محقق می­رسد. به ویژه اگر بتواند از وسایل تصویربرداری استفاده کند این کامل­تر می­شود.
  3. این روش برای شناخت افرادی که قادر به بیان وضعیت خود از طرق دیگر نیستند، نظیر کودکان، بیماران روانی و غیره روش مناسبی است.
  4. این روش می­تواند به عنوان روش کنترل برای سایر روش­های گردآوری اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد.
  5. کار جمع­آوری واقعی­تر اطلاعات و فهم مستقیم رفتارها و رویدادها با این روش بیشتر امکان­پذیر است؛ زیرا افراد ممکن است در اظهارات خود واقعیتی را کتمان کنند، ولی اگر مشاهده به طور عادی و طبیعی صورت پذیرد، واقعیتی کتمان نخواهد شد و مشاهده­گر عین حرکات و رفتارها و رویدادها را مشاهده خواهد کرد.
  6. مشکلات زبانی و فرهنگی همانند سایر روش­ها تأثیر کمتری در اجرای روش دارد، مثلاً بعضی اطلاعات را که از طریق زبان نمی­توان گرفت از طریق مشاهده می­توان دریافت نمود.
  7. در مشاهده به ویژه اگر غیرعلنی باشد، مقاومت و جدل و ممانعت احتمالی بر سر راه گردآوری اطلاعات وجود ندارد.

معایب روش مشاهده

  1. روش مشاهده در جامعه­ای محدود و در مطالعات موردی کاربرد دارد و برای مطالعات وسیع و جامعه­ای بزرگ مناسب نیست؛ زیرا تدارک مشاهده­گران ورزیده و متعدد مقدور نیست و با تعداد محدود
    مشاهده­گر نیز مشاهده جامعۀ بزرگ عملی نیست.
  2. در مشاهده­های غیرعلنی و پنهانی امکان ثبت فوری مشاهدات مقدور نیست و امکان دارد بر اثر ضعف حافظۀ مشاهده­گر بخشی از اطلاعات از ذهن او محو گردد؛ زیرا حافظه و ذهن گزینشی عمل می­کند.
  3. وجود محقق و مشاهده­گر در محیط مشاهده باعث می­گردد که شرایط عادی و طبیعی آن تغییر نماید و حالت غیرعادی و غیرطبیعی به خود بگیرد. در چنین شرایطی اطلاعات دریافتی از روش مشاهده فاقد اعتبار لازم است.
  4. مشاهده برای تحقیقات تداومی که زمان طولانی را طلب می­کند، روشی مقرون به صرفه نیست.
  5. محدودیت قلمرو دید مشاهده­گر مانع از این می­شود که تمام صحنه و میدان را مشاهده کند و این محدودیت علاوه بر قلمرو جغرافیایی میدان مشاهده، شامل مواردی که در زوایای بی­روح یا به اصطلاح در نقاط کور قرار می­گیرند، می­شود.

ایران کنفرانس

confBook

بانك موضوع پايان نامه

معرفي پايگاه هاي اطلاعاتي علمي

حمايت از پايان نامه ها

بورسهای خارجی

RssFeed

-->